Tag: จ.กาฬสินธุ์

บุญประเพณีปลอดเหล้า

วัฒนธรรมผู้ไทบุญบั้งไฟตะไลล้าน (ปลอดเหล้า ปลอดภัย ปลอดการพนัน)

ประเพณีบุญบั้งไฟ เป็นประเพณีที่ชาวไทยอีสานยึดถือปฏิบัติและสืบทอดกันมาตั้งแต่สมัยโบราณ เพื่อรักษาไว้ซึ่งขนบธรรมเนียมประเพณีอันดีงามของท้องถิ่น เป็นการทำนุบำรุงศิลปะ จารีตประเพณี ภูมิปัญญาท้องถิ่น และวัฒนธรรมอันดีงามที่ควรอนุรักษ์ไว้ให้อนุชนรุ่นหลังได้สืบทอดต่อไป ทั้งยังเป็นความเชื่อของชาวไทยอีสานว่าการจุดบั้งไฟเป็นการบูชาพญาแถน เพื่อขอให้ฝนตกต้องตามฤดูกาล ทำให้พืชพันธุ์ธัญญาหาร ข้าวกล้าในนาอุดมสมบูรณ์ ประเพณีวัฒนธรรมผู้ไทบุญบั้งไฟตะไลล้าน ถือได้ว่าเป็นประเพณีที่เป็นเอกลักษณ์ของพี่น้องประชาชนชาวตำบลกุดหว้า อำเภอกุฉินารายณ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ ทุก ๆ ปี จะได้รับความสนใจจากนักท่องเที่ยวและสื่อมวลชนมาเที่ยวชมงานเป็นจำนวนมาก อีกทั้งยังเป็นภารกิจหนึ่งที่อยู่ในอำนาจหน้าที่ของเทศบาล เพื่อประโยชน์สุขของประชาชน ทั้งนี้ต้องเป็นไปตามกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ หลักเกณฑ์และวิธีการที่กระทรวงมหาดไทยกำหนด

จังหวัดกาฬสินธุ์ โดยเทศบาลตำบลกุดหว้า จึงเห็นความสำคัญของงานประเพณีดังกล่าว ในการที่จะร่วมอนุรักษ์สืบสานเอกลักษณ์วัฒนธรรมประเพณีของชาวไทยอีสานให้คงอยู่สืบไป เทศบาลตำบลกุดหว้า จึงร่วมกับอำเภอกุฉินารายณ์ องค์การบริหารส่วนจังหวัดกาฬสินธุ์ สำนักงานจังหวัดกาฬสินธุ์ สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดกาฬสินธุ์ สำนักงานการท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดกาฬสินธุ์ องค์การบริหารส่วนตำบลนาไคร้ สภาวัฒนธรรมจังหวัดกาฬสินธุ์ สภาวัฒนธรรมเทศบาลตำบลกุดหว้า มูลนิธิเครือข่ายพลังสังคม สำนักงานเครือข่ายองค์กรงดเหล้า (สคล.) หน่วยงานราชการ สถานศึกษา องค์กรภาครัฐ ภาคเอกชน และกลุ่ม พลังมวลชน จึงกำหนดให้มีการจัดงานประเพณีวัฒนธรรมผู้ไทบุญบั้งไฟตะไลล้าน (ปลอดเหล้า ปลอดภัย ปลอดการพนัน)

งานประเพณีบุญบั้งไฟตะไลล้านกุดหว้า ประจำปี 2568

จัดขึ้นระหว่างวันที่ 17-18 พฤษภาคม โดยมีกิจกรรมเด่นๆ ที่น่าสนใจ คือ

• การจุดบั้งไฟตะไลล้าน ตะไลหมื่น ตะไลแสน ที่ิย่งหญ่และสวยงาม
• ขบวนแห่บุญบั้งฟที่มีเอกลักษณ์งดงาม การฟ้อนรำ วิถีชีวิตชาวกุดหว้า การแสดงสร้างสีสันในขบวน การโชว์ผลิตภัณฑ์ของดีของชุมชน
• กิจกรรมรณรงค์พื้นที่และกิจกรรมสร้างสรรค์ ปลอดเหล้า เพื่องานนี้เป็นพื้นที่ตัวอย่างของงานบุญประเพณีปลอดแอลกอฮอล์ เพื่อส่งเสริมสุขภาพและความปลอดภัยสำหรับคนที่มาเที่ยวชบั้งตะไล
• การแสดงพื้นบ้าน ดนตรีหมอลำ และการแสดงทางวัฒนธรรมที่วัดกกต้อง
• มีการจำหน่ายสินค้าโอทอป อาหารพื้นเมือง และผลิตภัณฑ์ท้องถิ่น

เครือข่ายงดเหล้าจังหวัดกาฬสินธุ์ เครือข่ายองค์กรงดเหล้าภาคอีสานตอนบน ร่วมกับเทศบาลตำบลกุดหว้า และชุมชนบ้านกุดหว้า จัดกิจกรรมรณรงค์สร้างสรรค์ งานบุญบั้งไฟตะไลล้านกุดหว้าปลอดเหล้า ปลอดภัย ซึ่งได้มีการดำเนินการมากว่า 10 ปี อย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เกิดพื้นที่งานบุญประเพณีที่ปลอดภัย เด็กเยาวชนมีกิจกรรมสร้างสรรค์ มีส่วนร่วมทั้งในขวนแห่ และวันจุดบั้งไฟ ด้วยการรณรงค์งดเหล้าในงานบั้งฟตะไลล้านกุดหว้า จาก 8 ชุมชน 8 ขบวน ถือเป็นความร่วมมืออย่างดี ระหว่าง ชุมชน อปท. ภาคีเครือข่าย กลุ่มเยาวชน และหน่วยงานในพื้นที่ เพื่อให้งานนี้ยังคงอตลักษณที่งดงามและปลอดภัยอย่างดีเสมอมา

ฤดูกาลสุขปลอดเหล้า

“ส่วงเฮือ” กมลาไสย

“อำเภอกมลาไสย” เป็นอำเภอที่ตั้งอยู่ริมฝั่งลำน้ำปาว วิถีชีวิตของชาวอำเภอกมลาไสย จึงผูกพันอยู่กับสายน้ำและมีประเพณีการแข่งขันเรือ หรือที่ชาวบ้านเรียกว่า “ส่วงเฮือ” มีมาช้านานเป็นเวลาเกือบร้อยปี เป็นประเพณีที่ชาวอำเภอกมลาไสย และพี่น้องชาวจังหวัดกาฬสินธุ์ มีความภาคภูมิใจเป็นอย่างยิ่ง การแข่งขันเรือของชาวอำเภอกมลาไสย ได้รับการพัฒนาปรับเปลี่ยนมาตามกาลเวลา และมีสืบสานประเพณีที่มีมากกว่าร้อยปี กับประเพณีการแข่งเรือที่เรียกว่า ส่วงเฮือ ตามวิถีชีวิตของชาวอำเภอกมลาไสย

ปี 2566 เทศบาลตำบลกมลไสย จัดการแข่งขันเรือยาวประเพณีจังหวัดกาฬสินธุ์ (ปลอดเหล้า-เบียร์) ชิงถ้วยพระราชทานสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ณ สนามลำน้ำปาว อำเภอกมลาไสย จังหวัดกาฬสินธุ์ เพื่อส่งเสริมประเพณีวัฒนธรรมการแข่งขันเรือยาวของท้องถิ่น ซึ่งเป็นการสร้างเสริมเอกลักษณ์ท้องถิ่น เป็นการแข่งขันเรือยาวประเภท 10, 40 และ 55 ฝีพาย ระหว่างวันที่ 21-25 กันยายน 2566 ณ สนามลำน้ำปาว อำเภอกมลาไสย

วันที่ 22 กันยายน 2566 มีการแห่ถ้วยพระราชทานฯ และพิธีเปิด มีนายศุภศิษย์ กอเจริญยศ ผู้ว่าราชการจังหวัดกาฬสินธุ์ เป็นประธานในพิธีร่วมเปิดงานแข่งขันเรือยาวประเพณี

แข่งเรือปลอดเหล้า-เบียร์

เครือข่ายงดเหล้าจังหวัดกาฬสินธุ์ ร่วมกับเทศบาลกมลาไสย ร่วมรณรงค์การแข่งขันเรือยาวจังหวัดกาฬสินธุ์ ปลอดเหล้า-เบียร์ ซึ่งพื้นที่กมลาไสย เป็นสนมแข่งเรือที่มีการจัดเป็นงานแข่งเรือปลอดเหล้า-เบียร์ มาอย่งต่อเนื่องหลายปี มีกิจกรรมเดินรณรงค์ในขบวนแห่ของเยาวชน กิจกรรมรณรงค์แจกน้ำดื่มทางเลือก และการรณรงค์เฝ้าระวังเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ด้วยความร่วมมือกับภาคส่วนาชการในพื้นที่ ทั้งกรมการปกครองกมลาไสย โรงพยาบาลกมลาไสย สาธารณสุขกมลาไสย กองการสาธารณสุขเทศบาลกมลาไสย และ สภ.กาฬสินธุ์ ในการให้ความรู้ ประชาสัมพันธ์ ตรวจเตือนด้านกฎหมาย พรบ.ควบคุมเครื่องดื่มแลกอฮอล์ เพื่อให้มีการปฏิบัติตามอย่างถูกต้อง และเพื่อความเรียบร้อยของการจัดงาน โดยเน้นไปที่ความปลอดภัยของประชาชนและคนที่มาเที่ยงานเป็นหลักสำคัญ

นางกัลยา เลิศล้ำ ผู้ประสานงานเครือข่ายงดเหล้าจังหวัดกาฬสินธุ์ มีการดำเนินการในหลายมิติ ผ่านการประสานการทำงานร่วมกับเทศบาลตำบลกมลาไสย หน่วยงานในพื้นที่ เครือข่ายเยาวชน และชุมชนคนสู้เหล้า เพื่อสานความร่วมมือในการขับเคลื่อนงานแข่งขันเรือยาวกมลาไสย ให้เป็นพื้นที่ปลอดภัยในการมาเที่ยวงาน เพราะงานแข่งขันเรือยาวประเพณีของอำเภอกมลาไสย เป็นงานบุญประเพณีหลักและขึ้นชื่อของจังหวัดกาฬสินธุ์ ที่มีเรือมาแข่งจากหลากหลายพื้นที่ และคนต่างพื้นที่มาเที่ยวจำนวนมาก การได้รับความร่วมมือจากภาคส่วนในพื้นที่จึงเป็นเรื่องที่ดี ในการสร้างสรรค์สังคมที่ปลอดเหล้า ปลอดภัยต่อไป

ภาพ/ข่าว จากเครือข่ายงดเหล้าจังหวัดกาฬสินธุ์/เทศบาลตำบลกมลาไสย อ.กมลาไสย

https://www.facebook.com/StopdrinkNorthEsan/

จากค่านิยมเรื่องการจัดงานบวชในอำเภอเมืองกาฬสินธุ์ ที่ได้เปลี่ยนแปลงไปในปัจจุบันก่อให้เกิดปัจจัยเสี่ยง เช่น การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์  การมีมหรสพ ดนตรีฉลอง มีรถแห่เสียงดัง กระตุ้นการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เต้นยั่วยุ ก่อให้เกิดการทะเลาะวิวาท ความรุ่นแรงฆ่ากันตายในงานบวช สร้างความเดือดร้อนวุ่นวายต่อชุมชน ระหว่างชุมชน และสังคม  มีค่าใช้จ่ายมหาศาลในการจัดงานที่ยิ่งใหญ่ด้วยค่านิยมเชื่อว่าแสดงถึงฐานะทางสังคมของเจ้าภาพ  เกิดหนี้สิน ส่งผลให้เกิดภาพลบต่อเจ้าภาพที่จัดงานแบบเรียบง่าย  ประหยัด ที่ถูกต้องตามพระธรรมวินัยกลับถูกมองว่ายากจน  ซึ่งถือว่าเป็นอุปสรรคต่อการเข้าถึงพระพุทธศาสนาของชาวพุทธในระยะยาว

ได้มีการบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ(MOU) กันเกิดขึ้น ในพื้นที่ของ อำเภอเมืองกาฬสินธุ์ เพื่อสร้างความร่วมมือระหว่างคณะสงฆ์ กับ ชุมชน และราชการในเขตอำเภอเมืองกาฬสินธุ์ ในการรณรงค์แนวคิดงานบวชสร้างสุข และผลักดันให้เกิดต้นแบบงานบวชสร้างสุขในพื้นที่ เพื่อให้เกิดการมีส่วนร่วมของคณะสงฆ์อำเภอเมืองกาฬสินธุ์ในการร่วมกันลดปัจจัยเสี่ยง สร้างปัจจัยเสริมให้เกิดขึ้นเป็นสังคมสุขภาวะ โดยเฉพาะในสถานการณ์ที่การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 ในขณะนี้  ซึ่งถือเป็นโอกาสในการจัดงานบวชแบบเรียบง่ายตามพระธรรมวินัย ป้องกันการติดเชื้อเป็นคลัสเตอร์งานบวชด้วย และเป็นการเอื้ออำนวยให้ลูกหลานชาวพุทธได้เข้ามาบวชในพระพุทธศาสนาได้ง่ายยิ่งขึ้นตามแก่นแท้ของพระพุทธศาสนาอย่างแท้จริง  จัดงานบวชสร้างสุขแบบ  “บวชวิถีใหม่ ยึดพระธรรมวินัย ห่างไกลอบายมุข ชุมชนอุ่นใจ เรียบง่าย ประหยัด  ปลอดภัย ไกลโควิด” เพื่อให้เป็นไปตามวัตถุประสงค์ของการบวชอย่างแท้จริง และเป็นการสร้างวัฒนธรรมวิถีใหม่ให้เกิดขึ้น

จากการดำเนินงานที่ผ่านมาของคณะสงฆ์อำเภอเมืองกาฬสินธุ์ ได้มีการถอดบทเรียนการการขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะงานบวชสร้างสุข ขึ้นที่ วัดป่าชัยมงคล ตำบลบึงวิชัย อำเภอเมืองกาฬสินธุ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ เมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2566 เพื่อทบทวนการทำงานที่ผ่านมา แลกเปลี่ยนวิธีการ ปัญหา อุปสรรคในการดำเนินงาน พร้อมหาแนวทางในการจัดการกับปัญหาต่างๆ ร่วมกัน

สรุปผลการขับเคลื่อน งานบวชสร้างสุขอำเภอเมืองกาฬสินธุ์

1. เกิดรูปธรรม ต้นแบบงานบวชสร้างสุขในอำเภอเมืองกาฬสินธุ์ มากว่า 30 งาน มีพระสงฆ์ที่ผ่านกระบวนการบวชสร้างสุข ไม่ต่ำกว่า 39 รูป
2. เกิดนวัตกรรมการเชิดชูผู้ที่บวชสร้างสุข ผ่านการมอบใบประกาศเกียรติคุณ
3. เกิดการสร้างการสื่อสาร รณรงค์ งานบวชสร้างสุขในหลายรูปแบบ
4. เกิดการประสานความร่วมมือ การขับเคลื่อนงานบวชสร้างสุข ระหว่าง วัด บ้าน ราชการ (บวร.)

พระครูจันทธรรมานุวัตร, ดร. เจ้าคณะอำเภอเมืองกาฬสินธุ์ ประธานในการประชุม ได้กล่าวว่า ถ้าดูจากวัตถุประสงค์ของโครงการบวชสร้างสุขแล้ว ก็ถือว่ามีความสอดคล้องในแนวนโยบายการปฏิรูปกิจการพระพุทธศาสนาในด้านสาธารณะสงเคราะห์ และด้านการเผยแผ่พระพุทธศาสนา จึงได้รับเอาแนวนโยบายบรรจุเข้ากับแผนปฏิบัติการ ของคณะสงฆ์อำเภอเมืองกาฬสินธุ์ เราก็ได้ขับเคลื่อนมาตลอด ปี 2565 ที่ผ่านมา วันนี้จึงกำหนดให้มีการแลกเปลี่ยนกัน ถึง แนวทางการดำเนินงาน ปัญหาอุปสรรคระหว่าง การดำเนินงาน เพื่อหาแนวทางในการแก้ไข และพัฒนาต่อไป

พระครูสิทธิชยาภิวัฒน์ เจ้าคณะตำบลลำปาว ได้กล่าวเพื่อแลกเปลี่ยนว่า ตามที่เราได้ไปนำเสนอกับเจ้าภาพว่า การจัดงานจะต้องจัดลักษณะแบบนี้ แบบนี้ เราก็ต้องยอมรับความเป็นจริงอย่างหนึ่งว่า สมัยก่อนที่ปู่ย่าตายายเราทำมาส่วนมาก มักมีชุความคิดหนึ่งว่า ไหนๆจะได้บวชลูกทั้งที อยากจะจัดหนักจัดใหญ่ ก็ไม่ค่อยได้มีปัญหาอะไร สมัยก่อนจะจัดงานใหญ่ขนาดไหนก็อยู่ในขอบเขตและก็ไม่มีการทะเลาะวิวาท ไม่มีการฆ่ากัน แต่สมัยนี้มันแตกต่างกันแต่ สมัยนี้เขาจัดใหญ่เพื่อต้องการความสนุกสนานกันก็คือรถแห่ที่กำลังติดเทรนด์มากในช่วงนี้ ชาวบ้านไหนจะมีผ้าป่า กฐิน งานบวช ไม่มีรถแห่นี่ คนจะไม่ค่อยไป คนจะไม่ค่อยใส่ใจ เราพยายามพูดอยู่หลายครั้งก็อยากที่เขาจะเข้าใจ พอเราออกกฎกติกาออกมา ว่าถ้ามีรถแห่ ไม่บวชให้ เขาก็ไปบวชวัดอื่น ฉนั้น จึงเสนอว่า จะต้องมีการบรูณาการร่วมกัน ให้ทุกวัดในเขตตำบล ในเขตอำเภอ หรือไปจนถึง ระดับจังหวัด ให้มีกฎกติการในลักษณะเดียวกันนี้ เชื่อว่า ญาติโยมจะถอยเอง

ด้าน พระครูอรัญสุเมธาภรณ์ เจ้าคณะตำบลภูดิน เจ้าอาวาสวัดทุ่งศรีเมือง ได้กล่าวว่า ที่ทุ่งศรีเมืองเอง ชาวบ้านมีฐานะอยู่ในระดับปานกลางจึงสามารถขอความร่วมมือได้ง่าย ในเรื่องของการจัดงานบวชที่เรียบง่าย แต่ก็ยังมีอยู่บ้างที่ ยังคงจัดแบบเดิม ที่มีดนตรีเครื่องแห่ เลี้ยงฉลองใหญ่โต ผมเองก็ได้มีการบอกกล่าวทำความเข้าใจอยู่ตลอด เราอาจจะยังห้ามเขาไม่ได้ เราก็ต้องสร้างข้อตกลงกับเขา ว่าถ้าเกิดปัญหาขึ้นมา ใครจะรับผิดชอบ รับผิดชอบอย่างไร พยาม ทำให้อยู่ในขอบเขตให้ได้มากที่สุด

ในตอนท้าย พระครูจันทธรรมานุวัตร, ดร. เจ้าคณะอำเภอเมืองกาฬสินธุ์ ได้กล่าวต่อว่า จากที่ฟังจากหลายท่าน คิดว่าโครงการนี้มีประโยชน์ และหลายๆพื้นที่ก็เริ่มมีงานบวชต้นแบบ แต่ก็ยังคงมีปัญหาอุปสรรคอยู่บ้าง เราจึงต้องทำต่อไป ต้องช่วยกันสื่อสาร ประชาสัมพันธ์ สร้างความเข้าใจกับญาติโยม รวมไปถึง พระอุปัชฌาย์ ในพื้นที่อื่นๆ ได้ร่วมเป็นแนวปฏิบัติเดียวกันนี้ต่อไป