Category: เวที MOU

สำนักงานเครือข่ายองค์กรงดเหล้าภาคเหนือตอนบน สานพลัง 8 ภาคีเครือข่าย ร่วมลงนามความร่วมมือการสำรวจข้อมูลสถานการณ์การดื่ม – การสูบของเด็กเยาวชน 10-20 ปี ในพื้นที่เขตสุขภาพที่ 1

วันที่ 26 พฤษภาคม 2568 สำนักงานเครือข่ายองค์กรงดเหล้าภาคเหนือตอนบน ร่วมกับสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 1 ประสานความร่วมมือภาคีเครือข่ายได้แก่ สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดเชียงใหม่ สมาพันธ์เครือข่ายแห่งชาติเพื่อสังคมไทยปลอดบุหรี่ จังหวัดเชียงใหม่ สำนักงานศึกษาธิการภาค 15 และสำนักงานศึกษาธิการภาค 16 ร่วมกันลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ในการดำเนินการสำรวจสถานการณ์การบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์  บุหรี่และบุหรี่ไฟฟ้า ในเด็กเยาวชนอายุระหว่าง 10-20 ปี ในโรงเรียนและสถานศึกษาจำนวน 2,585  แห่งครอบคลุมพื้นที่เขตสุขภาพที่ 1 

แพทย์หญิงเสาวนีย์ วิบุลสันติ ผู้อำนวยการสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 1 กล่าวว่าข้อมูลการสำรวจพฤติกรรมด้านสุขภาพของประชากรในปีล่าสุด คือ ปี พ.ศ.2567 มีแนวโน้มการสูบบุหรี่ลดน้อยลง จากปี 2564 พบที่ร้อยละ 16.5 ประมาณ 9.8 ล้านคน ( ปี 2564 ร้อยละ 17.4 หรือประมาณ 9.9 ล้านคน) ตามเป้าหมายยุทธศาสตร์ชาติภายในปี 2570 คงเหลือร้อยละ 14.0 ข้อมูลสถานการณ์ 8 จังหวัดภาคเหนือตอนบน พบร้อยละ13.5 แนวโน้มการสูบลดลง ถ้าแยกเป็นรายจังหวัดมีแนวโน้มการสูบเพิ่มขึ้น 2 จังหวัด คือจังหวัดแม่ฮ่องสอนร้อยละ 18.5 จังหวัดลำปาง ร้อยละ 15.9 มีเพียงจังหวัดเดียวที่เกินค่าเป้าหมายยุทธศาสตร์ชาติคือจังหวัดแม่ฮ่องสอน ส่วนจังหวัดอื่นๆพบการสูบบุหรี่ ดังนี้ จังหวัดเชียงใหม่ ร้อยละ 14.4 จังหวัดแพร่ ร้อยละ 14.1 จังหวัดพะเยา ร้อยละ 13.7 จังหวัดลำพูน ร้อยละ 12.8 จังหวัดเชียงราย ร้อยละ 10.6 และจังหวัดน่าน ร้อยละ 7.9

สำหรับข้อมูลการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ มีแนวโน้มการสูงขึ้นจากปี 2564 พบที่ ร้อยละ 47.75 ถ้าแยกเป็นรายจังหวัดมีแนวโน้มการดื่มสูงขึ้น 7 จังหวัด คือจังหวัดลำปาง ร้อยละ 59.5 จังหวัดพะเยา    ร้อยละ 53.7 จังหวัดเชียงราย ร้อยละ 53.7 จังหวัดน่าน ร้อยละ 51.3 จังหวัดลำพูน ร้อยละ 44.4 จังหวัดแม่ฮ่องสอน ร้อยละ 39.2 และจังหวัดเชียงใหม่ ร้อยละ 38.3 มีเพียงจังหวัดเดียว  ซึ่งที่ลดลงจาก ปี 2564 คือ จังหวัดแพร่ ร้อยละ 42.0 ทุกจังหวั ดเกินค่าเป้าหมายของชาติ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง 3 จังหวัดที่พบร้อยละการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์สูงติด 5 อันดับของประเทศ คือจังหวัดลำปาง อันดับ 2 จังหวัดเชียงราย อันดับ 4 และจังหวัดพะเยา อันดับ 5 ของประเทศซึ่งความร่วมมือในครั้งนี้เป็นการดำเนินงานที่สอดคล้องกับนโยบายของกระทรวงสาธารณสุข กระทรวงศึกษาธิการ ที่มุ่งเน้นการป้องกันและลดจำนวน “นักดื่ม-นักสูบหน้าใหม่” มุ่งส่งเสริมให้สถานศึกษาเป็นพื้นที่ปลอดภัย ปลอดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และปลอดบุหรี่-บุหรี่ไฟฟ้า ผ่านการขับเคลื่อนตามกรอบ “7 มาตรการ และ 1 นวัตกรรม” ซึ่งเป็นแนวทางสำคัญในการพัฒนาสถานศึกษาสู่ความยั่งยืนในการดูแลสุขภาวะของนักเรียน

นายธีระ วัชรปราณี ผู้ทรงคุณวุฒิของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) และผู้อำนวยการสำนักงานเครือข่ายองค์กรงดเหล้า (สคล.)  กล่าวว่าการสำรวจสถานการณ์และพฤติกรรมการดื่ม การสูบในกลุ่มเด็กเยาวชนครั้งนี้ ถือเป็นภาคแรกในประเทศไทย  ที่เกิดการผนึกกำลังภาคีเครือข่าย จับมือกันจัดทำฐานข้อมูลจากพื้นที่ซึ่งทำให้ 8 จังหวัด มีข้อมูลเชิงลึกที่เป็นสอดคล้องกับปัญหาจริงในระดับพื้นที่  แล้วเป็นข้อมูลสำคัญในการนำมาวิเคราะห์สถานการณ์การดื่ม การสูบของเด็กเยาวชนอย่างรอบด้านและเป็นรากฐานสำคัญเพื่อนำมากำหนดแนวทางและวางมาตรการในการแก้ไขปัญหาได้อย่างตรงจุด           มีประสิทธิภาพ ครอบคลุมทั้งในด้านพฤติกรรม สังคม สิ่งแวดล้อม

และนโยบาย 

วัตถุประสงค์ของการลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ในครั้งนี้ เพื่อร่วมกันสำรวจสถานการณ์ พฤติกรรมการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ การสูบบุหรี่-บุหรี่ไฟฟ้าของเด็กเยาวชนอายุ 10-20 ปีในสถานศึกษาจำนวน 2,485 แห่งครอบคลุมพื้นที่เขตสุขภาพที่ 1 ตั้งแต่ระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4–6 ระดับมัธยมศึกษาปีที่ 1–6 และระดับอาชีวศึกษา โดยมีศึกษาธิการภาค 15-16 เป็นช่องทางและกลไกสำคัญในติดตามการจัดเก็บข้อมูล  เป้าหมายเพื่อให้ได้ข้อมูลที่ถูกต้อง โดยมีคณะสาธารณสุขศษสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ช่วยดูระบบและสังเคราะห์ข้อมูล แล้วร่วมกันนำไปสู่การวางแผนเชิงนโยบายใน   การป้องกันและแก้ไขปัญหาอย่างเป็นระบบและตรงจุดมากขึ้น

ศาสตราจารย์เกียรติคุณนายแพทย์สุวัฒน์ จริยาเลิศศักดิ์ คณบดีคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ กล่าวว่าการลงนามในครั้งนี้ ถือเป็นโอกาสดีที่ทำให้มหาวิทยาลัยเชียงใหม่  ได้สนับสนุนงานวิชาการร่วมกับภาคีเครือข่ายในภูมิภาค  สำหรับขอบเขตของความร่วมมือที่วางแผนขับเคลื่อนร่วมกัน ประกอบด้วย 1.การแต่งตั้งคณะทำงานบูรณาการเพื่อดำเนินการสำรวจสถานการณ์ พฤติกรรมของเด็กเยาวชนในสถานศึกษา 2.ออกแบบและพัฒนาเครื่องมือแบบสอบถามและกำหนดวิธีการเก็บข้อมูลตามระเบียบวิธีวิจัยให้สอดคล้องกับบริบทพื้นที่ 3.ประสานหน่วยงานความร่วมมือและสถานศึกษาที่เกี่ยวข้อง ประชุมชี้แจงแนวทางการดำเนินงานอย่างชัดเจน 4.ดำเนินการเก็บรวบรวม วิเคราะห์และจัดทำรายงานข้อมูล 5. คืนข้อมูลให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องในพื้นที่  และ 6. กำหนดแนวทาง มาตรการในการป้องกันและแก้ไขปัญหาแบบมีส่วนร่วมอย่างมีประสิทธิภาพ  ซึ่งความร่วมมือของ 8 หน่วยงานในครั้งนี้ นับเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญของการเสริมสร้างกลไกป้องกันเชิงรุก ลดอัตราการเกิดนักดื่ม-นักสูบหน้าใหม่ในสถานศึกษา และส่งเสริมให้เยาวชนมีความรอบรู้และมีสุขภาวะที่ดีภายใต้สิ่งแวดล้อมที่ปลอดภัยและเอื้อต่อการเรียนรู้ต่อไปอย่างยั่งยืน

โดย:กัญญานันท์ ตาทิพย์

เมื่อวันที่ 3 มีนาคม 2568 เครือข่ายองค์กรงดเหล้าภาคใต้ตอนบนชวน 12 หน่วยงาน 19 โรงเรียน  สร้างความร่วมมือ ผนึกกำลังเป็นเครือข่ายโรงเรียนสกัดการเข้าถึงปัจจัยเสี่ยงภาคใต้ตอนบน เพื่อลงนามบันทึกข้อตกลงและขับเคลื่อนบันทึกข้อตกลง MOU “ธรรมนูญสถานศึกษาปลอดภัย-ปลอดเหล้า-ปลอดปัจจัยเสี่ยง” ซึ่งมีวัตถุประสงค์คือการกำหนดให้เรื่องสุขภาวะในโรงเรียน สถานศึกษา เป็นนโยบายและยุทธศาสตร์สำคัญของทุกองค์กรความร่วมมือร่วมกับภาคส่วนอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง โดยใช้ธรรมนูญสถานศึกษาปลอดภัย-ปลอดเหล้า-ปลอดปัจจัยเสี่ยง เป็นกรอบการดำเนินงานเพื่อส่งเสริม ป้องกัน และแก้ไข ปัญหา ปัจจัยเสี่ยง เหล้า บุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า น้ำกระท่อม สารเสพติด การพนันออนไลน์ อุบัติเหตุทางถนน และ อนามัยเจริญพันธุ์ในเด็กเยาวชน รวมถึงปฏิบัติการใน พื้นที่ 19 โรงเรียน 17 อำเภอ ของ  7 จังหวัด ภาคีเครือข่ายในเขตพื้นที่ 12 หน่วยงาน อาทิ  คณะกรรมการเขตสุขภาพเพื่อประชาชน เขต 11 (กขป. 11) สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติเขต 11 (สปสช. เขต 11) แผนงานสนับสนุนการป้องกันอุบัติเหตุจราจรระดับจังหวัด (สอจร.) สำนักงานสาธารณะสุขจังหวัดสุราษฎร์ธานี มูลนิธิรักษ์ไทยเครือข่ายสร้างเสริมสุขภาพเยาวชน (ขสย.) คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์วิทยาเขตสุราษฎร์ธานี ศึกษาธิการจังหวัดสุราษฎร์ธานี สมาคมเพื่อนเยาวชนและพัฒนาสังคมภาคใต้ตอนบน และสถานศึกษาในเขต 11 จำนวน 19 แห่ง เพื่อยกระดับโรงเรียนต้นแบบ ร่วมกับหน่วยงานภาคีที่ให้ความร่วมมือสู่ความเป็นเครือข่ายระดับภาคณ ห้องประชุมสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดสุราษฎร์ธานี

นายองอาจ พรหมมงคล ผู้ประสานงานเครือข่ายองค์กรงดเหล้าภาคใต้ตอนบน  อายุเฉลี่ยในการเริ่มดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของเยาวชนลดลงเหลือเพียง 13-15 ปี (ข้อมูลจากแบบสำรวจพฤติกรรม 63 โรงเรียนในจ.นครศรีธรรมราช)  ขณะที่การเข้าถึงบุหรี่ไฟฟ้าเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วในกลุ่มนักเรียนชั้นประถมศึกษา รวมถึงการพนันออนไลน์เพราะเข้าถึงได้ง่ายจากสมาร์ทโฟน รวมไปถึงปัจจุบันได้มีการแก้ไขพ.ร.บ.ควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ฯ พ.ร.บ.สถานบันเทิงครบวงจร และพ.ร.บ.การพนันฉบับแก้ไขเพิ่มเติม นโยบายเหล่านี้ที่อ้างว่าเป็นการส่งเสริมเศรษฐกิจนั้น ส่วนตัวกลับมองว่าเป็น นโยบายที่ส่งเสริมให้เกิด “เสรีปัจจัยเสี่ยง” เราจึงต้องร่วมกันป้องกัน และแก้ไข ปัญหา ปัจจัยเสี่ยงให้กับเด็กและเยาวชน

นายสมเกียรติ พิทักษ์กมลพร ผู้ช่วยเลขาธิการคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ และผู้อำนวยการสำนักนโยบายสาธารณะภาคใต้ ได้กล่าวถึงความสำคัญที่ทุกภาคส่วนจำเป็นต้องดูแลเด็กและเยาวชนให้เกิดและเติบโตอย่างมีคุณภาพในขณะที่ประเทศไทยต้องเผชิญกับการเป็นสังคมสูงวัย ตลอดจนความสำคัญของการนำธรรมนูญสถานศึกษาไปใช้เพื่อร่วมกันสร้างข้อตกลงของสถานศึกษาและพื้นที่ให้มีสุขภาวะที่ดีต่อไป

นายจุฬา จันทพราหมณ์ ผู้อำนวยการ  โรงเรียนวัดเขาขุนพนม ต.บ้านเกาะ อ.พรหมคีรี จ.นครศรีธรรมราช โรงเรียนได้มีการทำงานขับเคลื่อนร่วมกับเครือข่ายในการประเด็นการลดปัจจัยเสี่ยงให้เด็กและเยาวชนอย่างต่อเนื่อง

โดยต่อจากนี้มีการยกระดับการขับเคลื่อนต่อด้วยการร่วมกับโรงเรียนจำนวน 5 โรงเรียน ที่ได้ลงนามในวันนี้ ด้วยจัดทำหลักสูตรอบรมสถานศึกษาปลอดภัย เพื่อพัฒนาเนื้อหา กระบวนการ รวมถึงการออกแบบกิจกรรมเพื่อนำไปสู่การทดลองใช้จริง ขยายผลการอบรมไปยังสถานศึกษาเป้าหมาย 5  แห่ง  และพัฒนากลไกการขับเคลื่อนนโยบายในระดับสถานศึกษาตามบริบทที่แตกต่างกันเพื่อให้ทันสมัยและตอบสนองกันสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลง